Powrót do normalności w najbliższych miesiącach staje się coraz bardziej realny. Zaklinamy rzeczywistość! W dużej mierze pozwala na to zmniejszająca się z dnia na dzień liczba zachorowań i zgonów z powodu COVID-19 oraz coraz większa liczba szczepień. Według stanu na 25 maja 2021 w Polsce podano już ponad 18 milionów dawek szczepionek, a w pełni zaszczepionych jest ponad 5,6 miliona osób. Jeśli więc sytuacja nie wymknie się spod kontroli, jeśli nie pojawi się kolejna mutacja wirusa – to jest szansa, że po wakacjach powoli zaczniemy wracać do stacjonarnej formy studiów, pracy i do bezpośrednich kontaktów. – Roztropność, którą wykazaliśmy się wszyscy w ostatnich kilkunastu miesiącach, sprawia, że możemy dziś z optymizmem patrzeć w przyszłość – akcentuje rektor UJ prof. Jacek Popiel, zaznaczając jednak, że aby przywrócić w miarę normalny tryb pracy badawczej, dydaktycznej, organizacyjnej oraz możliwość prowadzenia wymiany międzynarodowej, jest jeszcze wiele do zrobienia.

Oprócz wyzwań czeka nas też sporo spowodowanych pandemią zmian. Niektóre, w większym lub mniejszym stopniu, już dotknęły wiele uniwersyteckich jednostek, w tym również redakcję „Alma Mater”. Czytelnicy pisma zauważyli z pewnością, że od wybuchu pandemii, tj. od wiosny 2020 roku, sukcesywnie zmniejszał się nakład pisma. Obecnie to o 1500 egzemplarzy mniej niż przed pandemią. Liczba drukowanych woluminów (obowiązująca do końca 2022 roku) ustalona została, w uzgodnieniu z władzami UJ, na podstawie przeprowadzonego przez redakcję szczegółowego, proekologicznego rozpoznania realnego zapotrzebowania na wszystkich wydziałach UJ. Po wnikliwym przeanalizowaniu zebranych informacji redakcja opracowała nowe zasady dystrybucji nie tylko na terenie Uczelni, ale także wśród naszych Czytelników w kraju i za granicą. Oznacza to, że papierowa wersja pisma nie będzie już ogólnie dostępna w takim zakresie jak dawniej. Ponadto – także w ramach działań proekologicznych – od grudnia 2020 roku zmniejszona została liczba stron poszczególnych numerów, a od maja 2021 roku egzemplarze „Alma Mater” drukowane będą na papierze z certyfikatem FSC® Forest Stewardship Council®, co w praktyce oznacza, że pozyskiwanie drewna na papier potrzebny do druku pisma będzie odbywać się bez naruszania bogactw biologicznych i struktury lasów. Warto dodać, że standard FSC® popierany jest przez najważniejsze organizacje ekologiczne.

Wierząc, że pandemiczna rzeczywistość przejdzie niebawem do historii, nieustająco dokumentujemy niemal wszystkie zrealizowane podczas jej trwania wydarzenia uniwersyteckie. W obecnym, specjalnym wydaniu pisma szczególny akcent postawiony został na relację z obchodów 657. rocznicy powołania krakowskiej Almae Matris przez króla Kazimierza Wielkiego. Upamiętniamy Święto UJ, które ponownie musiało zostać zorganizowane w reżimie sanitarnym. Ale nie tylko. Bo choć uroczystości jubileuszowe są najważniejszym, to przecież nie jedynym wiodącym tematem tego numeru. Na jego kartach widać, jak, pomimo obostrzeń i utrudnień w bezpośrednim komunikowaniu się pracowników, w ostatnim okresie funkcjonował Uniwersytet. Widać, z jak wielką determinacją profesorowie, doktoranci i studenci, reprezentujący różne dziedziny nauki, realizowali swoje zadania badawcze i unikatowe projekty.

Wart uwagi jest cały numer! Szczególnie jednak zachęcam do przeczytania wywiadu z prof. Magdaleną Popiel i dr. hab. Tomaszem Bilczewskim – poświęconego Światowej historii literatury polskiej, wyjątkowej książce, która ukazała się niedawno nakładem Wydawnictwa UJ, oraz rozmowy z prof. Przemysławem Bąblem o tym, że placebo może łagodzić ból nawet tak skutecznie jak aktywne leki przeciwbólowe. Namawiam także do lektury artykułu dotyczącego unikatowego w skali świata urzą- dzenia, powstającego na Uniwersytecie Jagiellońskim, które umożliwi jednoczasową tomografię PET całego ciała. Projekt, pozwalający na bardzo precyzyjne diagnozowanie, otwierający jednocześnie nowe w skali świata perspektywy rozwoju spersonalizowanej terapii, realizowany jest przez interdyscyplinarny zespół badawczy, którym kierują: od strony technologicznej – prof. Paweł Moskal, a od strony biomedycznej – prof. Ewa Stępień.

Serdecznie polecam!

Rita Pagacz-Moczarska

numer specjalny 224 / 2021